Raedelijn
...is de expert op het gebied samenwerkingsvraagstukken van de eerste lijn in Midden-Nederland.
Kent
geeft informatie, weet wat er speelt en vertaalt landelijke ontwikkelingen voor zorgverleners.
Verbindt
brengt partijen bij elkaar en beoordeelt kansrijke initiatieven.
Versterkt
werkt mee aan toegankelijke zorg tegen een aanvaardbare prijs.
Nieuwsbrief
Meld u aan en blijf op de hoogte over de ontwikkelingen binnen de eerste lijn.
Zelfmanagement
De ideale patiënt neemt verantwoordelijkheid en volgt behandeladviezen op. Maar hoe daag je je patiënt uit tot onafhankelijkheid en het ontdekken van de eigen mogelijkheden en verantwoordelijkheden? Het sleutelwoord is hier zelfmanagement.
- wat is zelfmanagement?
- aanleren nieuw gedrag
- interventies gericht op vergroten zelfmanagement
- aanbevelingen
- tools
Wat is zelfmanagement?
Het bewust zelf nemen van beslissingen op alle gebieden van het dagelijkse leven die met de ziekte samenhangen. Dat verstaan we onder zelfmanagement. Insteek is het 'uitdagen' van patiënten. Dit leidt tot gedragsverandering waarbij patiënten eigen initiatief ontwikkelen, eigen keuzes maken, zelfstandiger omgaan met zijn/haar chronische ziekte en leren 'op tijd aan de bel te trekken'. Dit kan bijvoorbeeld door te stoppen met roken, zijn conditie te verbeteren of zijn medicijnen op de juiste manier te gebruiken.
Aanleren nieuw gedrag
De actieve deelname van de patiënt in de behandeling draagt bij aan een effectieve behandeling van zijn ziekte. De therapietrouwe patiënt heeft hierdoor aandacht voor veranderingen in de ernst van de ziekte en adequate inhalatietechniek. Om COPD zelf goed te kunnen beheersen, is het belangrijk om nieuw gedrag aan te leren en dit vast te houden. Het vergroten van zelfmanagementvaardigheden cruciaal.
Interventies gericht op vergroten zelfmanagement
- stoppen met roken
- belang van (gezonde) voeding
- fysiek trainingsprogramma
- technieken om met kortademigheid om te gaan
- kennis (educatie) over werking en gebruik (instructie) van medicijnen
- (mogelijk) vermijden van uitlokkende factoren
- vroegtijdige herkenning en zelfstandige behandeling van verergerende klachten (exacerbaties)
Dit kan het best in een samenhangend programma worden aangeboden. Zo blijkt uit onderzoek. De combinatie van educatie, instructie en zelfmanagement leidt tot een verbetering van de kwaliteit van leven. De inspanningstolerantie verbetert, het aantal en de duur van de ziekenhuisopname vermindert en een verlaging van de kosten.
- 'Zelfmanagement van patiënten met COPD in de huisartsenpraktijk' is een handig hulpmiddel in de eerste lijn voor de communicatie tussen patiënt en hulpverlener
- motiverende gespreksvoering (gebaseerd op het stages of change model)
- betrek partners actief bij het aanleren van zelfmanagement
- groepsinterventies hebben voorkeur boven individuele programma's
- besteed regelmatig aandacht aan het voorkomen van terugval
Snel naar
Tools voor het optimaliseren van zelfmanagement
- Groepsconsulten voor COPD-patiënten
- SOS-stappenplan op basis van een zelfmanagementkaart
- Richtlijn 'Zelfmanagement van patiënten met COPD in de huisartsenpraktijk
- Syllabus 'Motiverende gespreksvoering'
- Telemonitoring toepassingen, zoals de Health Buddy
- CCQ-score om het effect van interventies te monitoren